Γράφει ο Γιώργος Βοσκόπουλος
Αναπλ. Καθηγητής Ευρωπαϊκών Σπουδών, Τμήμα ΔΕΣ, ΠΑΜΑΚ

Τον Ιανουάριο του 2017 ο Ντ. Τραμπ αναλαμβάνει τα ηνία του ισχυρότερου και πλέον σημαντικού διεθνούς παίκτη, των ΗΠΑ. Η επικράτηση του στις εκλογές αποτέλεσε έκπληξη για πολλούς, ενίσχυσε την αβεβαιότητα και δημιούργησε ένα ασαφές επίπεδο προσδοκιών. Ήταν μία νίκη-ανατροπή αφού όλες οι δημοσκοπήσεις έδιναν προβάδισμα στη Χ. Κλίντον. Η στήριξη της από το σύνολο σχεδόν των αμερικανικών μέσων οδήγησε τον Ντ. Τράμπ να οικοδομήσει την επικοινωνιακή του πολιτική στο διαδίκτυο, μέσο που προσφέρει αμεσότητα και την αίσθηση της αδέσμευτης ενημέρωσης.

Η οικονομική κρίση και η αποδόμηση σημαντικού τμήματος της μεσαίας τάξης στις ΗΠΑ του έδωσε την ευκαιρία να πετύχει έναν μοναδικό για την αμερικανική ιστορία στόχο. Να καταστεί ο πρώτος μεγιστάνας που θα αναλάβει τα ηνία μίας τόσο ισχυρής χώρας. Η επικράτηση του αποδόθηκε στη σταδιακή ενίσχυση του λαϊκισμού σε παγκόσμιο επίπεδο. Στην ικανοποίηση σε ρητορικό επίπεδο των επιθυμιών ή προσδοκιών των πολλών. Η μεταστροφή της συμπεριφοράς των αμερικανών ψηφοφόρων υπήρξε μάλλον αντανακλαστική σε μία προσπάθεια οικοδόμησης του νέου που θα έφερε ωστόσο στοιχεία από την ευμάρεια και όρους διαβίωσης του παρελθόντος.

Με βάση τα παραπάνω ο Ντ. Τραμπ καλείται να διαχειριστεί το μέγεθος των προσδοκιών που δημιούργησε στο εσωτερικό. Τυχόν αποτυχία του θα προκαλέσει αλυσιδωτές αντιδράσεις σε μία διχασμένη κοινωνία. Από τη μία αυτοί που τον θεωρούν ξένο σώμα στο αμερικανικό πολιτικό σύστημα («not my president”) και σε εκείνους που οικοδόμησαν το σύνολο των προσδοκιών τους σε ένα μη πολιτικό πρόσωπο, ένα συστημικό παίκτη. Ουσιαστικά περιμένουν από εκείνον την ανατροπή ενός συστήματος που δεν μπόρεσε να διαφυλάξει το αμερικανικό όνειρο. Οι πρώτες επιλογές του δημιουργούν ερωτηματικά, αφού δεν υπάρχει ιστορικό προηγούμενο «υπουργοποίησης» μεγιστάνων του πλούτου. Συνεπώς ο ορθολογισμός τους, η αποδοχή της διεθνοπολιτικής πραγματικότητας, η ατομική αντίληψη τους περί σύγκρουσης, συνεργασίας και απαραίτητων συμβιβασμών αποτελούν ένα γρίφο ο οποίος θα λυθεί μόνο posteriori.

Σε επίπεδο εξωτερικής πολιτικής οι επιλογές Τραμπ αποτελούν το μέγα ζητούμενο σε επίπεδο διεθνούς ασφάλειας και διεθνούς τάξης. Οι προεκλογικές του εξαγγελίες αποτελούν μία αλυσίδα καταστατικών μεταβολών οι οποίες αν υλοποιηθούν θα απειλήσουν την παγκόσμια οικονομία και ειρήνη σε κεντρικό και περιφερειακό επίπεδο. Μόνο η υπαναχώρηση από τη συμφωνία με το Ιράν θα μπορούσε να ενεργοποιήσει παράπλευρες εστίες ανάφλεξης στην περιοχή με απρόβλεπτες συνέπειες. Για αυτό το λόγο και ο διευθυντής της CIA προσδιόρισε μία τέτοια επιλογή ως «τρέλα» [1].

Πιθανή υιοθέτηση μίας στρατηγικής απομονωτισμού, η ενίσχυση του προστατευτισμού και η πολιτική ταύτιση του με δυνάμεις κατακερματισμού (πχ. Βρετανούς ευρωσκεπτικιστές) θα πολλαπλασίαζε τους κινδύνους πολυεπίπεδων αντιπαραθέσεων σε μία εποχή αβεβαιότητας, ανασφάλειας και μαζικής φτωχοποίησης της μεσαίας τάξης σε ΗΠΑ και Ευρώπη. Υπό αυτό το πρίσμα, αν και τα κίνητρα των πολιτών ανά τον δυτικό κόσμο να στηρίξουν ηγέτες όπως ο Ντ. Τράμπ πηγάζουν από ζητήματα εσωτερικής διακυβέρνησης, οδηγούν εν τέλει σε επιλογές (επίπεδο ηγεσιών) οι οποίες απειλούν την όποια σταθερότητα στο Δυτικό και όχι μόνο κόσμο.

Είναι σαφές ότι η αμερικανική εξωτερική πολιτική χαρακτηρίζεται από συνέχεια και συνέπεια, χαράσσεται μέσα από ένα σύστημα checks and balances το οποίο δεν επιτρέπει θεμελιώδεις αλλαγές σε επίπεδο επιλογών. Αυτό εξάλλου είναι το χαρακτηριστικό γνώρισμα των ισχυρών παικτών στη διεθνή πολιτική. Ωστόσο όταν αναλαμβάνει την εξουσία μία μη πολιτική προσωπικότητα τίθενται ζητήματα επιλογών και ικανοποίησης διαφορετικών αναγκών που μπορεί να επαναπροσδιορίσουν στόχους σε επίπεδο υψηλής πολιτικής. Αυτό το κριτήριο ενδεχομένως οδήγησε τον Ντ. Τράμπ να δηλώσει ότι αποχωρεί από τις επιχειρήσεις του προκειμένου να αφοσιωθεί στην πολιτική, [2] επιδιώκοντας να αποσυνδέσει δυο διαφορετικές δεξαμενές συμφερόντων.

Το ζήτημα με τις σχέσεις Ρωσίας – Δύσης είναι επίσης σημαντικό αφού ο Ντ. Τραμπ έχει δηλώσει ότι επιθυμεί την αποκατάσταση των αμερικανο-ρωσικών σχέσεων και την υιοθέτηση ενός περισσότερου συνεργατικού άξονα. Η συγκεκριμένη επιλογή τον φέρνει πιο κοντά στις επιλογές Μπους και Κλίντον, ωστόσο για την παρούσα χωροταξία ανάλυσης απειλών του ευρω-ατλαντικού άξονα η Ρωσία αποτελεί έναν αντίπαλο. Ως εκ τούτου, η «επανένταξη» της σε ένα «χαλαρό» πλαίσιο συνεργασίας πιθανότατα θα αποδομούσε έναν ολόκληρο στρατηγικό σχεδιασμό παράλληλων κέντρων λήψης αποφάσεων.

Αν η πρόβλεψη είναι μια επιθυμητή συνθήκη παραγωγής ευνοϊκών αποτελεσμάτων και χάραξης στρατηγικής, τότε η περίπτωση του Ντ. Τραμπ αποτελεί μία μεγάλη πρόκληση σε επίπεδο διεθνούς πολιτικής και εσωτερικής διακυβέρνησης των ΗΠΑ.
[1] Βλ. «CIA chief warns Trump: Scrapping Iran deal 'height of folly', BBC News, 30/11/2016
[2] Βλ. “Congress May Hold Key to Handling Trump’s Conflicts of Interest”, Τhe ΝΥΤ, 28/11/2016


0 σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Τα σχόλια και οι απόψεις των σχολιαστών δεν αποτελούν απόψεις
του logia-starata.blogspot.com, και δεν φέρουμε καμία ευθύνη γι’ αυτά.

Οι διαφωνίες είναι θεμιτές ή και απαραίτητες Η θέση φέρνει την αντίθεση και με λίγη διάθεση ίσως βρεθεί η σύνθεση. Για το λόγο αυτό θα παρακαλούσαμε τα σχόλιά σας να είναι κόσμια.

Υβριστικά ή προσβλητικά σχόλια θα διαγράφονται.

loading...

ΑΡΧΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ

ΑΡΧΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ
ΠΑΤΗΣΤΕ ΣΤΗΝ ΕΙΚΟΝΑ
 
Top